बिगुल वाजला ..

1976 मध्ये मेहमूद च्या आवाजातील " ना बीबी ना बच्चा ना बाप बडा ना मैया the whole thing is that के भैया सबसे बडा रुपैया...खाली हात अगर तू मर गया मेरी जान ना अग्नी तुझको छुयेगी ना धरती देगी मान.... "अशा वास्तवदर्शी आशयाचे एक गाणे येऊन गेले होते .... काही प्रसंग असे असतात कि त्यावेळी अशा जुन्या आणि अर्थपूर्ण गाण्यांची हमखास आठवण येते .. आणि बुजुर्ग "गीतकारांच्या जाणतेपणाचे" आश्चर्ययुक्त कौतुक वाटते ... सध्या आई.पी .एल .५ च्या जाहिराती पाहत असताना कळत न कळत हे गाणे सारखे ओठावर येते आणि डोळ्यासमोर येते ती गावातील जत्रा आणि कोंबड्यांच्या झुंझी...ज्यात दोन पैसेवाले मालक आपल्या मनोरंजनासाठी आणि वर्चस्वाच्या लढाईसाठी आपल्याकडील सर्वोत्तम कोंबडे मैदानात उतरवतात ..मैदानाच्या कोपऱ्यात मदनिकांच्या सहवासात आणि मद्याच्या घुटक्यात झुन्झीचा थरार पाहून आनंद घेतात ..कोंबडे सुद्धा जीवाच्या आकांताने मालकासाठी आणि मालकाच्या पैशा साठी लढत असतात कारण त्यांना ठाऊक असते कि जिंकलो तर डोक्यावर आणि हरलो तर चुलीवर .... ! जग हे असेच चालत असते ... पैसे वाल्यांनी आपल्या करमणुकीसाठी पैसे ओतून एखादा खेळ निर्माण करावा आणि सर्व सामान्य लोकांकडून ओतलेल्या पैशाच्या अनेकपट पैसा वसूल करावा हे सर्व   चालत असताना नियामक मंडळाने मात्र केवळ दलालाची भूमिका बजावावी  आणि खेळाचा खेळ खंडोबा करून टाकावा .......

सुटलेला संयम...... !

 एका भल्या मोठ्या देशावर एक राणी राज्य करत असते ....कमी होत असलेला पैसा ,वाढत चाललेली महागाई ,वाढत असलेली गरिबी ,वाढत असलेला भ्रष्टाचार ,राणीच्या मंत्री मंडळातील सदस्यांचे घोटाळे , देशातून विदेशात वाहणारी काळ्या पैशाची गटार आणि सामान्य माणसास दिवसास ३० रुपये पुरतात ,म्हणून राणीने केलेली थट्टा, राणीच्या कारभारातील शिपाई ,हवालदार ,कोतवाल ,पट्टेवाले ,चोपदार यांच्याही कोट्यावधी च्या उड्या या सर्वाने त्रासलेला एक वृद्ध या भ्रष्ट कारभाराचा अभ्यास करतो , जनतेचे प्रश्न -समस्या एका कायद्यात मांडून तो कायदा डोक्यावर घेऊन देशाटन करत राहतो ....वाटेत लोक त्या कायद्याला पाहून ,आपल्या समस्या हा मांडणार आणि आपली सुटका करणार या आशेने त्याला नमस्कार करू लागतात , त्याच्याबरोबर सामील होतात ,आता सरकार आणि सरकारी लोकांची मानसिकता बदलणार अशी भाबडी अशा ठेवायला लागतात पण हा लोकांचा प्रतिसाद पाहून त्या व्यक्तीला वाटू लागते कि लोक मलाच नमस्कार करत आहेत ,कायद्यापेक्षा ,देशापेक्षा ,देशाच्या नियमांपेक्षा मी मोठा आहे ...सार्वभौम आहे ! याचा उन्माद येऊन बेताल वक्तव्ये करू लागतो आणि नेताच असे वागतो म्हणून कार्यकर्ते पण फुकाचे अवसान आणून त्याची री ओढू लागतात आणि या बोल बच्चन पणात जनतेच्या पदरी मात्र पुन्हा भोपळा येतो ......

ज्योती चौधरी .....अखेर न्यायाची ज्योत पेटली !

नियती ! सामान्य वाटणारे शब्द पण असामान्य कार्य करणारे ...आयुष्याला व्यापून टाकणारे ...सत आणि असत यातील भेद दूर करणारे , प्रज्ञापराध करायला भाग पाडणारे, सत सत विवेकबुद्धी भ्रमिष्ट करणारे , संवेदनांना बोथट करणारे ,सुखाच्या अत्युच्च शिखरावर पोहोचवून दुक्खाच्या खाईत लोटणारे , यशाच्या सीमा ओलांडून अपयशाच्या परिसीमा दाखवणारे ... ३ शब्द ! सतत आपल्या आसपास वावरणारी  , आपले सुख ,आनंद  ,यश याकडे पाहून खिन्नपणे हसणारी आणि आयुष्यात प्रवेश करण्याची एक संधी कायम हुडकत असणारी नियती .... होत्याचे न्हवते आणि न्हवत्याचे होते करणारी नियती ...आणि नियतीसमोर अगतिक असणारा सर्वशक्तिमान माणूस !!

           

व्यर्थ गेले का बलिदान ?

आयुष्य किती जगले यापेक्षा ते कसे जगले यास अनन्य साधारण महत्व आहे .... लाचारीने प्राणांची भिक मागून आणि आयुष्याला सुद्धा आयुष्याचा कंटाळा येई पर्यंत जगणे यात काय तो मोठेपणा ? स्वताच्या देशासाठी , स्वातंत्र्यासाठी , ध्येयासाठी आपल्या सर्वस्वाचा आणि आयुष्याचा सुद्धा त्याग करणे यात खरे मोठेपण .... भारताच्या स्वातंत्र्यासाठी कोवळ्या वयात स्वताच्या प्रांणांची आहुती देणाऱ्या भगतसिंग ,राजगुरू आणि सुखदेव यांची आज " दुर्लक्षित " जयंती ..... कारण स्वतंत्र भारतात ज्या लोकांच्या पश्चात जयंती साजरी करण्याचे भाग्य  मिळते त्या यादीत  या ३ नावाना किंवा कोणत्याही "जहाल " मतवादी नेत्यास स्थान नाही .... अहिंसा आणि उपोषणाने षंढ केलेल्या समाजास "सशस्त्र क्रांतीचे " झणझणीत अंजन सोसेल कसे ? मतांचे राजकारण होत नसल्याने सरकारला त्यांचे महत्व समजेल कसे ? २ गल्लीच्या दादाची पोस्टरे लाऊन गाव घाण करणाऱ्या कार्यकर्त्यांना या वीर पुरुषांची पोस्टरे लावायची समज येणार कसे ? १/२ नग्न नट्यांचे पूर्ण पान फोटो छापणाऱ्या वृत्तपत्रास यांचा फोटो छापायला सांगणार कोण ? अरे का केले यांनी बलिदान ? का स्वातंत्र्याच्या धगधगत्या कुंडात आपले देह हसतमुखाने झोकून दिले ? व्यर्थ गेले का बलिदान . ?

           

               नाही बोलणार त्यांच्या कार्या विषयी , नाही उलगडणार त्यांचा जीवनपट , नाही मांडणार त्यांची मते , नाही सांगणार त्यांचे महत्व कारण आम्हाला जाणूनच घ्यायचे नाही ....आमची तशी इच्छाच नाही ....कारण भारतास ज्यांनी स्वातंत्र्य मिळवून दिले त्यांच्या यादीत यांना मनाचे स्थानच नाही ... आम्ही रमतो ते चेश्मे गोळा करण्यात आणि पत्रे सांभाळण्यात ....काही लोकांच्या वंशजांची चापलुसी करण्यात आम्ही धन्यता मानणार .... मिळाले स्वातंत्र्य मिळाले पण स्वातंत्र्याचे खरे शिल्पकार मात्र दुर्लक्षितच राहिले ..आजही एक मोठा  तरुण वर्ग यांच्या पासून प्रेरणा घेतोय , यांना आदर्श मानतोय ,यांचे जीवन समजून घेतोय ...त्यामुळे सरकारने कितीही " काँग्रेसी " पणा केला तरी यांचे कर्तुत्व झाकून ठेवता येणार नाही ...... तात्या म्हणतातच " मुलामुलींची वीण वाढवणे आणि चार काटक्या जमवून घरटी बांधणे याला का संसार म्हणायचे ? असला संसार चिमण्या आणि कावळेसुद्धा करतात ....हजारो जणांच्या घरातून सोन्याचा धूर निघावा म्हणून स्वताची चार चूल बोळकी फोडून टाकणे याचे नाव संसार " तर अशा संसार करणाऱ्या महान त्यागी त्रीमुर्तीना सलाम !!

समृद्धीचा आणि मांगल्याचा... गुढी पाडवा !!

चैत्र शुद्ध  प्रतिपदा ... गुढी पाडवा !! मराठी मनाचा ....मानाचा आणि अस्मितेचा दिवस  ! साडेतीन मुहूर्तातील एक मुहूर्त ! हिंदू रीतीनुसार  प्रारंभ.... नव्या भविष्याचा ...नव्या क्षितिजांचा ... नव्या वर्षाचा ! आयुष्यात आलेली आणखी एक संधी .... भूतकाळाच्या कटू गोड आठवणी भूतकाळातच ठेऊन त्यातून आलेला अनुभव वर्तमानात घेऊन येणे आणि वर्तमानातील कर्म आणि भूतकाळातील अनुभव यांच्या शिदोरीने भविष्य उज्वल बनवायची एक संधी ... ! एक मुहूर्त ..... आव्हानांचा सामना करण्यासाठी सज्ज व्हायचा ! एक दिवस ..... विजय साजरा करायचा , शुभ कामनांची देवाण घेवाण करायचा आणि पुन्हा संस्कृती जवळ जायचा ! एक सकाळ ..... आकाशात उंच गुढी  उभारायची ... उगवत्या सूर्याची किरणे गढू वरून परावर्तीत होताना पहायची ....उभारलेल्या गुढीकडे अभिमानाने पहायची ! एक दुपार ... पुरण पोळी ,तूप ,कटाची आमटी, ३ प्रकारचे भात आणि साग्रसंगीत स्वयंपाक खायची आणि समाधानाने "अन्नदाता सुखी भव " म्हणायची !  एक सायंकाळ ...... उंच उभारलेल्या गुढीस खाली उतरवायची ...आणि वर गेलेले कधीतरी खाली येणारच हा संस्कार मनी रुजवायची , आप्तेष्टांना भेटून त्यांच्याकडून आशीर्वाद घ्यायची आणि नवीन वर्षाची काहीतरी खरेदी करायची !! आणि एक रात्र ....दिवसभर जसे वागलो ,जे संकल्प केले ...कळत न कळत जे संस्कार झाले ते टिकवायची आस मनात धरून सूर्योदयाची वाट पाहणारी

गोष्ट छोटी डोंगरा एवढी !!

हाताचे बळ जवळ असताना निराश कधी व्हायचे नसते

गत दुक्खांची उजळणी करत  हताश कधी व्हायचे नसते

यश पदरात पडत नाही म्हणून कधी रडायचे नसते

नव्या जोमाने सुरुवात करून जीवनाची दशा बदलायची असते

हाताचा पसा दुसऱ्यासमोर धरून लाचारी कधी स्वीकारायची नसते

संकटांची तमा न बाळगता त्यावर मात करायची असते .....!!  

    असे म्हणत सतत पुढे जाणारा शेतकरी ! मुळात पांढरा पण निळीच्या सढळ वापराने निळसर झालेला आणि त्यालाही मातकट रंगाची किनार असलेला सदरा , त्याच्या आत काहीही सामान माऊ शकेल असा  कप्पा असणारी बंडी,खाली ठिगळ लावलेले धोतर, किंवा आताच्या मुलांच्या दोन प्यांता  होतील इतके कापड वापरलेली विजार ,गळ्यात एखादी तुळशी माळ  आणि कपाळावर गंध किंवा बुक्क्याचा टिळा, डोईवर मुंडासे /पटके किंवा गुंडाळलेला टॉवेल, एका हाती खुरपे तर दुसर्या हाती बैलगाडीचे दावे आणि सोबतीला चंची ....अनंत चिंता ,समस्या असूनही शेतावर मनापासून प्रेम करणारा , मातीने लिंपलेल्या  आणि शेणाने सारवलेल्या घरात समाधानाने राहणारा , २४ तासातले १८ तास वीज नसूनही शेती फुलवणारा,वाढवणारा आणि जगवणारा ,रानात गेलो तर २-४ कांसे मातेच्या ममतेने खायला घालणारा आमचा शेतकरी !! आताच्या ३० मजल्याच्या इमारतीत २८ मजल्यावर राहणाऱ्या ,विदेशी उंची कडपे मूळ रंगतच वापरणाऱ्या ,बेल्जियम कार्पेट वर चकचकीत बुटांसह फिरणाऱ्या ,२४ तासापैकी २४ तास ए.सी मध्ये बसणाऱ्या  ,फर्डे इंग्लिश फाडणार्या, शेतकर्याचे वार्षिक उत्पन्न महिन्यात मिळवणाऱ्या , शेतकरी जसा कामासाठी तालुक्यात किंवा जिल्ह्यात येतो तसे उठसुठ विदेशवारी करणाऱ्या "प्रगत " लोकांच्या भाषेत "गावठी / गावाकडचे लोक "

महान खेळाडूचे....महाशतक !!

दिनांक १६/०३/२०१२ ..... वेळ सकाळची ....चर्चेचे विषय २.... पहिला अर्थसंकल्पाचा आणि दुसरा सचिन च्या महाशतकाचा  ! दोन्हीही विषय तितकेच महत्वाचे आणि मनाच्या जवळचे .... सवई प्रमाणे कॉंग्रेस ने २ हातानी दिले आणि ४ हातानी काढून घेतले ...या दुक्खात भारतीय जनसागर असताना १.३० मिनिटांनी सचिन रमेश तेंडूलकर याचे मिरपूर मैदानाच्या २२ यार्ड खेळपट्टीवर आगमन झाले ... आश्वासक सुरुवात करताना ४ खणखणीत चौकार मारून आशेचा किरण दाखवला .....आणि बघता बघता शतकांचे महाशतक करून कॉंग्रेस सरकार ला "फुल्या फुल्या " वाहणाऱ्या लोकांना स्वतावर " स्तुतीची फुले " वाहायला भाग पाडले... या "सोनियाच्या " दिनाचे अप्रूप सचिन पेक्षा सोनियाला जास्ती असणार ...प्रणव दादांनी निराशा केल्यानंतर ...बाबा राहुल कोठल्या तरी कोपऱ्यात दिग्गी गुरुजी सोबत पंतप्रधान - पंतप्रधान खेळत असताना ... विरोधी पक्ष योर्कर वर योर्कर टाकत असताना पोराला आवरायचे का पक्षाला सावरायचे या द्विधा मनस्थिती मध्ये असणाऱ्या बाईंचे काम सचिन ने हलके केले .....सचिन तेंडूलकर परंपरेत न बसणारे पण सगळ्या जगाला उत्सुकता असणारे महाशतक आज साजरे झाले ....सचिन निवृत्त हो म्हणणारे "अरे सचिन ? अजून १५ शतके करू शकतो " म्हणायला लागले ...तुटून पडणारी प्रसार माध्यमे पुन्हा ठरलेला कार्यक्रम फ़क़्त एक शतक वाढवून दाखवू लागले ... सचिन ला भारत रत्न मिळालाच पाहिजे या चर्चेला पुन्हा उधाण आले ...आणि सचिन ने शतक केले कि भारत हरतो हे सिद्ध करण्यासाठी संघ सहकारी झटू लागले ...हे सर्व होत असताना एक माणूस मात्र शांत होता ...प्रेमा इतकीच टोकाची टीकाही सहन केलेली मानसिकता ,आणि जवळपास २२ वर्षे क्रिकेट खेळल्याने आलेली परिपक्वता आपल्या वागण्यातून दाखवत होता .... नुसते शतक केले तरी मैदानावर " डान्स इंडिया डान्स " सादर करणारे अनेक "शतकवीर " आपण पहिले आहेत ...पण शतकांचे शतक करूनही खेळापेक्षा आणि संघा पेक्षा आपला आनंद मोठा नाही या भावनेने नेहमीच्या शैलीत bat आणि हेल्मेट हवेत उंचावून शांतपणे कौतुकाचा स्वीकार करणारा "महा शतकवीर " आज आपण पहिला ..... सचिन रमेश तेंडूलकर !!